Zadaniem układu oddechowego jest dostarczenie organizmowi tlenu i wydalanie z niego dwutlenku węgla. Wymiana gazów między wdychanym powietrzem a krwią odbywa się w płucach, które pełnią w układzie oddechowym podstawową rolę. Pozostałe narządy to: nos, gardło, krtań i tchawica z oskrzelami, określane jako drogi oddechowe. Płuca są narządem, w którym odbywa się wymiana gazów między krwią a środowiskiem zewnętrznym. Leżą w klatce piersiowej, która chroni je przed urazami. Rozróżnia się płuco prawe i lewe, przy czym z racji przesunięcia serca na lewą stronę, prawe jest zawsze większe od lewego. Do płuc wnikają oskrzela główne, tętnica płucna, tętnica oskrzelowa i nerwy, a wychodzą żyły płucne i naczynia chłonne. Nos jest początkowym odcinkiem dróg oddechowych, gdzie wdychane powietrze podlega oczyszczeniu, nawilżeniu i ogrzaniu. Gardło, jako wspólny odcinek drogi pokarmowej i oddechowej, jest jedną z dróg przechodzenia powietrza do krtani. Krtań przewodzi wdychane i wydychane powietrze, oraz zapobiega dostawaniu się do układu oddechowego pokarmu. Tchawica jest długą rurą o stale otwartym świetle, a w okolicy jamy klatki piersiowej rozdwaja się na oskrzela główne.
Układ oddechowy
January 19th, 2010Tłuszcze u przeżuwaczy
January 19th, 2010Również u przeżuwaczy w jamie gębowej nie ma trawienia tłuszczów. W żwaczu natomiast zachodzi przemiana zwana lipolizą. Przy udziale enzymów lipolitycznych drobnoustrojów, tłuszcz rozkładany jest do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Dalej glicerol rozkładany jest do lotnych kwasów tłuszczowych (LKT), a wolne kwasy tłuszczowe przenoszone są z treścią żwacza do jelita cienkiego. W jelicie cienkim, a ściśle w dwunastnicy, następuje główne trawienie tłuszczów. Przy udziale żółci, soku jelitowego oraz lipazy trzustkowej tłuszcze rozkładane są do wolnych kwasów tłuszczowych. Wchłanianie kwasów tłuszczowych odbywa się w jelicie cienkim. Część LKT wytworzonych w żwaczu jest w nim wchłaniana do żyły wrotnej.
Trawienie tłuszczów
January 19th, 2010Trawienie i wchłanianie tłuszczów. Brak w ślinie zwierząt monogasirycznych enzymów rozkładających tłuszcze powoduje, że w jamie gębowej składniki te nie są trawione. Dalej w żołądku zaznacza się słabe działanie lipazy żołądkowej, która powoduje niewielki rozkład tłuszczów zemulgowanych. Główne trawienie tłuszczów odbywa się w jelicie cienkim, gdzie pod wpływem żółci i kwasu solnego następuje emutgacja tłuszczów. Silnie działa tutaj enzym lipaza, który rozkłada tłuszcze do glicerolu i kwasów tłuszczowych. Glicerol rozpuszcza się w wodzie i przechodzi przez nabłonek jelit, a kwasy tłuszczowe łączą się z kwasami żółciowymi tworząc kwasy choleinowe. Te z kolei rozpuszczają się w wodzie i wchłaniane są w jelicie cienkim. Strawność tłuszczów u zwierząt monogastrycznych jest wysoka i wynosi 70-90%.
Celuloza i inne kwasy
January 19th, 2010Celuloza, będąca węglowodanem strukturalnym, trawiona jest w okrężnicy, a końcowym produktem rozkładu są lotne kwasy tłuszczowe (LKT). Przeżuwacze również rozpoczynają trawienie węglowodanów już w jamie gębowej, gdzie następuje rozkład skrobi pod wpływem amylazy ślinowej. W żwaczu przebiega proces fermentacji węglowodanów pod wpływem enzymów wydzielanych przez drobnoustroje. Procesowi fermentacji ulega skrobia i celuloza, a produktami ich rozkładu są lotne kwasy tłuszczowe (LKT). Strawność węglowodanów w żwaczu w stosunku do całego przewodu pokarmowego wynosi 50-95% w zależności od rodzaju paszy. Krowa może produkować do 3 kg LKT dziennie, a główna ich część jest wchłaniana w przed-żołądkach. Tylko niewielkie ilości mogą przechodzić do trawieńca i ulegać wchłonięciu dopiero w jelicie cienkim. Pewna część produktów trawienia węglowodanów zostaje wykorzystana przez drobnoustroje żwacza do syntezy wielocukrów we własnych organizmach.
Trawienie i wchłanianie węglowodanów
January 19th, 2010Trawienie i wchłanianie węglowodanów. Tak jak trawienie białek zależy od budowy przewodu pokarmowego, również przemiany węglowodanów przebiegają w różny sposób. U zwierząt monogastrycznych już w jamie gębowej następuje częściowy rozkład węglowodanów pod wpływem enzymu amylazy, znajdującej się w ślinie. W żołądku proces ten zostaje przerwany z powodu działania soku żołądkowego, a głównie kwasu solnego, który hamuje działanie amylazy, a więc i rozkład węglowodanów. Główne procesy trawienne węglowodanów u zwierząt monogastrycznych przebiegają w jelicie cienkim. Działa tutaj amylaza trzustkowa rozkładająca głównie polisacharydy do dwucukrów. które dalej pod wpływem glikozydaz rozkładają się do cukrów prostych. Większa część produktów rozkładu węglowodanów, tj. glukoza, galaktoza, wchłaniane są w jelicie cienkim. Wchłanianie cukrów prostych regulują hormony nadnerczy i insulina.
Trawienie przeżuwaczy cd
January 19th, 2010Oprócz aminokwasów, końcowymi produktami rozkładu białek w żwaczu są lotne kwasy tłuszczowe (LKT), takie jak kwas octowy, propionowy i masłowy. W procesach trawiennych zachodzących w żwaczu 60-86% białka roślinnego przekształca się w białko drobnoustrojów. Dalej masa żwaczowa przesuwa się do czepca i ksiąg, gdzie następuje jej rozcieranie i przesuwanie do trawieńca. W trawieńcu mikroflora treści żwacza zostaje zabita przez kwas solny soku żołądkowego, a enzymy żołądkowe, takie jak podpuszczka (strącająca kazeinę mleka) i pepsyna rozkładają białko mikroorganizmów do aminokwasów. Przesunięta do jelita cienkiego masa pokarmowa ulega dalszemu trawieniu przez działanie enzymów trzustki (trypsyna), wątroby (kwasy żółciowe i cholowe) oraz soku jelitowego (ery trypsyna). Białko rozłożone do aminokwasów jest wchłaniane w jelicie cienkim. Końcowe procesy trawienia przebiegają w jelicie ślepym. Trawione są tu resztki białek roślinnych i celulozy, a w procesach trawiennych biorą udział bakterie kwasu mlekowego i z grupy Coli. Synteza białek organizmu zwierzęcego przebiega sprawnie tylko wtedy, kiedy organizm ma do dyspozycji wszystkie niezbędne aminokwasy egzogenne w odpowiedniej proporcji oraz węglowodany, jako źródło energii.
Trawienie przeżuwaczy
January 19th, 2010Nieco inaczej przebiega proces przemiany białek u przeżuwaczy (krowy, owce). Podobnie, jak u zwierząt monogastrycznych, w jamie gębowej następuje nawilżanie pokarmu śliną. Główne procesy rozkładu białek dostarczanych w paszy odbywają się w żwaczu. Białko paszy rozkładane jest przez bakterie i pierwotniaki bytujące w żwaczu. Drobnoustroje te (w l ml płynu żwaczowego jest ich 2 x 10m), wytwarzają własne enzymy trawiące białko do aminokwasów. Równolegle z rozkładem białka paszy w żwaczu odbywa się synteza białka bakteryjnego (1-2 kg białka drobnoustrojów w ciągu doby). Wytworzony w czasie rozkładu białek amoniak jest częściowo wchłaniany do krwi przez błony żwacza, a częściowo wykorzystywany przez mikroorganizmy żwacza do syntezy ich własnych komórek (powstaje białko zwierzęce). Amoniak wchłonięty do krwi przechodzi do wątroby ulegając przemianie na mocznik i jest wydalany z organizmu.
Trawienie i wchłanianie składników pokarmowych
January 19th, 2010Trawienie to rozkład w przewodzie pokarmowym dużych cząstek na prostsze związki chemiczne, które mogą być wchłaniane przez błony śluzowe i dalej przerabiane wewnątrz komórek organizmu. Procesy trawienia zachodzą przy udziale enzymów, soków trawiennych oraz mikroorganizmów przewodu pokarmowego. Trawienie i wchłanianie białek. Ze względu na budowę przewodu pokarmowego, a głównie żołądka, procesy trawienia inaczej przebiegają u zwierząt monogastrycznych – o żołądku jednokomorowym (świnia, koń), a inaczej u zwierząt o żołądku wielokomorowym (bydło. owce). U zwierząt monogastrycznych pokarm przechodząc przez jamę gębową ulega rozmiękczeniu przez ślinę, lecz nie przebiegają tam żadne procesy trawienia białek. Masa pokarmowa przesunięta do żołądka poddana jest działaniu soku żołądkowego, którego głównym enzymem jest pepsyna. Pepsyna rozkłada białko jedynie do peptydów. Główny proces trawienia białek odbywa się w jelicie cienkim, gdzie działają soki żołądkowe oraz enzymy trzustki, soku jelitowego i wątroby. Trzustka wydziela trypsynę i chymotrypsyne, wątroba – kwasy cholowe, a sok jelitowy – erytrypsynę. Enzymy te rozkładają białko do aminokwasów, które wchłaniane 34 również w jelicie cienkim.
Wątroba
January 19th, 2010Największym gruczołem trawiennym jest wątroba. która pełni następujące zadania: wydziela żółć. odprowadzaną do dwunastnicy celem zemulgowania tłuszczów; służy jako filtr krwi płynącej żyłą wrotną z przewodu pokarmowego (bogatej w składniki odżywcze, ale i toksyny, które wątroba neutralizuje), syntetyzuje i magazynuje glikogen oraz uczestniczy w przemianie składników pokarmowych. Wątrobę dzieli się na cztery zasadnicze płaty. W ich zagłębieniu znajduje się pęcherzyk żółciowy (którego brak u konia). Triusika jest gruczołem o funkcji wewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Część zewnętrzna, stanowiąca główną masę gruczołu, wytwarza sok trzustkowy, który zawiera enzymy trawienne i odprowadzany jest do dwunastnicy. Wewnątrzwydzielnicza część trzustki wydziela hormony (insulinę i glukagon), które dostają się bezpośrednio do krwi i regulują w niej poziom cukru.
Jelita
January 19th, 2010Początkowym odcinkiem jelita cienkiego jest dwunastnica. Jej długość u bydła wynosi 1,2-1,5 m. W dwunastnicy znajdują się charakterystyczne gruczoły dwunastnicze. Do dwunastnicy otwierają się przewody wyprowadzające takich gruczołów trawiennych jak wątroba i trzustka. Najdłuższym odcinkiem jelita cienkiego jest jelito czcze, w którym odbywają się podstawowe fazy trawienia i wchłaniania. Dalej jest kolejny, najkrótszy z odcinków jelita cienkiego – jelito biodrowe. Jelito grube to końcowa część przewodu pokarmowego. Dzieli się ono na jelito ślepe, okrężnicę i odbytnicę. W jelicie grubym kończy się trawienie i wchłanianie składników pokarmowych. Tu formują się masy kałowe, które przez odbyt usuwane są na zewnątrz. Gruczoły trawienne.