Budowa zwierząt hodowlanych

Zadaniem układu oddechowego jest dostarczenie organizmowi tlenu i wydalanie z niego dwutlenku węgla. Wymiana gazów między wdychanym powietrzem a krwią odbywa się w płucach, które pełnią w układzie oddechowym podstawową rolę. Pozostałe narządy to: nos, gardło, krtań i tchawica z oskrzelami, określane jako drogi oddechowe. Płuca są narządem, w którym odbywa się wymiana gazów między krwią a środowiskiem zewnętrznym. Leżą w klatce piersiowej, która chroni je przed urazami. Rozróżnia się płuco prawe i lewe, przy czym z racji przesunięcia serca na lewą stronę, prawe jest zawsze większe od lewego. Do płuc wnikają oskrzela główne, tętnica płucna, tętnica oskrzelowa i nerwy, a wychodzą żyły płucne i naczynia chłonne. Nos jest początkowym odcinkiem dróg oddechowych, gdzie wdychane powietrze podlega oczyszczeniu, nawilżeniu i ogrzaniu. Gardło, jako wspólny odcinek drogi pokarmowej i oddechowej, jest jedną z dróg przechodzenia powietrza do krtani. Krtań przewodzi wdychane i wydychane powietrze, oraz zapobiega dostawaniu się do układu oddechowego pokarmu. Tchawica jest długą rurą o stale otwartym świetle, a w okolicy jamy klatki piersiowej rozdwaja się na oskrzela główne.

Celuloza, będąca węglowodanem strukturalnym, trawiona jest w okrężnicy, a końcowym produktem rozkładu są lotne kwasy tłuszczowe (LKT). Przeżuwacze również rozpoczynają trawienie węglowodanów już w jamie gębowej, gdzie następuje rozkład skrobi pod wpływem amylazy ślinowej. W żwaczu przebiega proces fermentacji węglowodanów pod wpływem enzymów wydzielanych przez drobnoustroje. Procesowi fermentacji ulega skrobia i celuloza, a produktami ich rozkładu są lotne kwasy tłuszczowe (LKT). Strawność węglowodanów w żwaczu w stosunku do całego przewodu pokarmowego wynosi 50-95% w zależności od rodzaju paszy. Krowa może produkować do 3 kg LKT dziennie, a główna ich część jest wchłaniana w przed-żołądkach. Tylko niewielkie ilości mogą przechodzić do trawieńca i ulegać wchłonięciu dopiero w jelicie cienkim. Pewna część produktów trawienia węglowodanów zostaje wykorzystana przez drobnoustroje żwacza do syntezy wielocukrów we własnych organizmach.

Trawienie to rozkład w przewodzie pokarmowym dużych cząstek na prostsze związki chemiczne, które mogą być wchłaniane przez błony śluzowe i dalej przerabiane wewnątrz komórek organizmu. Procesy trawienia zachodzą przy udziale enzymów, soków trawiennych oraz mikroorganizmów przewodu pokarmowego. Trawienie i wchłanianie białek. Ze względu na budowę przewodu pokarmowego, a głównie żołądka, procesy trawienia inaczej przebiegają u zwierząt monogastrycznych – o żołądku jednokomorowym (świnia, koń), a inaczej u zwierząt o żołądku wielokomorowym (bydło. owce). U zwierząt monogastrycznych pokarm przechodząc przez jamę gębową ulega rozmiękczeniu przez ślinę, lecz nie przebiegają tam żadne procesy trawienia białek. Masa pokarmowa przesunięta do żołądka poddana jest działaniu soku żołądkowego, którego głównym enzymem jest pepsyna. Pepsyna rozkłada białko jedynie do peptydów. Główny proces trawienia białek odbywa się w jelicie cienkim, gdzie działają soki żołądkowe oraz enzymy trzustki, soku jelitowego i wątroby. Trzustka wydziela trypsynę i chymotrypsyne, wątroba – kwasy cholowe, a sok jelitowy – erytrypsynę. Enzymy te rozkładają białko do aminokwasów, które wchłaniane 34 również w jelicie cienkim.

Układ trawienny to zespół narządów służących do pobierania pokarmu i jego trawienia. Trawienie polega na mechanicznym rozdrobnieniu pokarmu oraz chemicznym jego rozłożeniu na związki prostsze, które przenikają do naczyń krwionośnych. Resztki niestrawionego pokarmu wydalane są na zewnątrz w postaci kału. W skład układu trawiennego wchodzą: jama gębowa, gardło, przełyk, żołądek i jelita zakończone odbytem. Ściśle związane z układem trawiennym są wątroba i trzustka. Jama gębowa służy do przyjmowania pokarmu i mechanicznej jego obróbki, a u niektórych gatunków jest on poddawany wstępnym przemianom chemicznym. Przygotowane w jamie gębowej kęsy pokarmu przesuwane są do gardła i dalej bez zatrzymywania się do przełyku i żołądka.